Metin Çınar

BİR SEFERDEN BİR ŞEY OLUR

Kırık Cam Teorisi’ni duyanlarınız olmuştur. Kısaca bu teoriyle ilgili bilgi vermek istiyorum. Teoriyi oluşturan olaya, hayatınızda ve çevrenizde muhakkak rastlamışsınızdır. Ancak; o şahit olduğunuz olayın bu adla anıldığını belki de yeni duyacaksınız. Bu haftaki yazımda bu konuyu işleyip, sizlerle paylaşmak istedim. New York’un efsanevi efsane Belediye Başkanı Giuliani; "Suçlarla mücadeleyi nasıl başardın" sorusuna şöyle bir cevabı olmuştu:

Terk edilmiş, kullanılmayan, sürekli girilip çıkılmayan binaların, ilk kırılan camlarını süratle tamir ettirdim. Yine, bir cadde üzerinde veya bir köşe başında, bir ağacın altı veya bir elektrik direğinin dibine atılan ilk çöpü süratle kaldırttım. İlk yapılan kötü hareketlere, derhal müdahale edilmediğinde, insanlar o hareketin devamını getirip, alışkanlık haline dönüştüreceklerdi. İlk kırılan camı tamir ettirmeseydim kesinlikle diğer camları da kıracaklar, bir müddet sonra binaya girilip suç işlenebilecek bir yer haline dönüştüreceklerdi. 

Yine bir ağacın veya bir elektrik direğinin altına atılan bir çöpü süratle aldırtmasaydım, o yeri kısa sürede çöplük haline dönüştüreceklerdi. Bu teori “bir seferle bir şey olmaz” demeyi çürütüyor, ilk seferin ne kadar önemli olduğunu anlatıyor. Her kötü olayın devamı ve büyümesi ilkiyle başlıyor. Siz müdahale ederseniz o alışkanlık halini almayacak, o binanın diğer camları kırılmayacak, direklerin dipleri çöplük haline dönüşmeyecektir. O yerlerin sahipli ve bir sorumlusunun olduğunun anlaşılması, kötü hareketin devamına müsaade etmeyecektir.

 "İlk camın kırılmasına, ya da çevreyi kirleten ilk çöpe, ilk duvar yazısına izin vermemek gerek. Aksi halde kötü gidişatı engelleyemeyiz."

İKTİDAR MEŞRUİYETİNİ MUHALEFETTEN ALMALI

Kim istemezdi yirmi dört yılda ülke, sosyal refah düzeyi maksimum yapılmış, insanları mutlu, huzurlu, yarınından emin, dışarıda sözü dinlenir, pasaportuna saygı gösterilen, komşularıyla sıfır problemli, ihtiyacı olan ülkelerin yanında, üreten ve tüketen bir ülke haline gelmiş olmayı? Muhalefet istemez miydi? İsterdi, ama iktidar kendisine tanınmış olan yirmi dört yıllık bir altın zamanı gerçekten “hovardaca” kullandı. İnsanlar bir devlete ve ülkeye vatandaşlık bağlarıyla, hukuki bir yapı doğrultusunda bağlıdır. İnsanca yaşamak her insanın hakkıdır. Sosyal hukuk ve demokrasiyle yönetilen devletlerin denge ve denetleme içerisinde kalması gerekir. Denetlemeyi yerine getirmede muhalefetin görevi her zaman üst seviyededir. Muhalefetsiz iktidar, diktatörlüktür. Demokrasilerde iktidara talip partiler kaynak rantabilitesi ve hizmet rekabeti içerisindedirler. Milletin teveccühünü almış parti, iktidardır. Yarışma da her seçim dönemi böyle sürüp gidecektir. Muhalefet kısaca “Demokraside iktidarın dışında olan parti veya partilerdir”. Yani iktidarın meşruiyetini sağlayan görüşler, muhalif sivil insiyatif kuruluşlarıdır. 

İKTİDAR VE MUHALEFET 

İktidarın muhalefeti itibarsızlaştırmaya çalışması, siyasi rakiplerine itibar suikastinde bulunması aslında iktidarın acziyet içinde olduğunun göstergesidir. Muhalefetin kararlılığı ve gücü, iktidarı rehavete düşmesinin önündeki en güçlü engeldir. Devlet yönetimleri iktidarla muhalefetin bileşimidir. Kimsenin küçümsemeye hakkı yoktur. Güçlü muhalefet nefesini iktidarın her an ensesinde hissettirmeli, iktidarda muhalefetin nefesini her an ensesinde hissetmelidir. Siyasette yarış ötekileştirme değil, kutuplaştırma değil, devleti kendi “mameleki” olarak görmek ise, hiç değil! Demokrasilerde, “Devletin sürekliliği, hükümetlerin geçiciliği” esastır.

FARKI FARKEDİN, DEĞİŞTİRİN (fıkra)

Adam yeni bir ev yaptırmaya karar vermiş.
Bir mimara gitmiş, proje konusunda konuşurlarken sıra tuvalete gelince mimar sormuş:
"Tuvaleti nasıl istersiniz? Alaturka mı olsun, alafranga mı?".
“İkisi arasında ne fark var mimar bey?" demiş adam.
Mimar açıklamış:
"Alafranga tuvalet Batılı siyasi liderlere benzer, iki vidasını söktün mü tuvaleti de, modeli de kolayca değiştirirsin “
“Çok enteresan demiş adam, ya alaturka?”
“Adı üstünde“ demiş mimar, alaturka tuvalet de bizim liderler gibidir. Değiştirmek için bütün tuvaleti kırman lazım."